Deze is hier al enige jaren predikant en onderhoud contacten met een gemeente in Rotterdam Charlois. Na koffie en een grote verscheidenheid aan zelfgebakken taartjes bezichtigen we de kerk. Dit is een mooi oud kerkje. Ook laat hij vol trots het gebouw zien welke met de hulp van Charlois is opgeknapt. In deze ruimte kan de jeugd samenkomen en worden er ook diverse activiteiten georganiseerd vanuit de gemeente. Na een uurtje vervolgen we onze weg door het mooie landschap. De oom die met ons meerijd heeft ons ook uitgenodigd om koffie te komen drinken. De gemeente waar hij voorganger is heeft nauwe contacten met de gemeente in Moordrecht. Bij zijn pastorie aangekomen worden we welkom geheten door zijn vrouw, de zus van Zóltan’s vader, welke goed Engels spreekt. Een paar weken geleden was hier een delegatie uit Moordrecht voor de officiële ingebruikname van het gasten verblijf. Het gasten verblijf is door Zóltan`s oom opgeknapt met steun uit Moordrecht. Het is mooie ruimte met diverse slaapplaatsen, toilet / badkamer en nog een aparte zitruimte. Na koffie met natuurlijk zelfgemaakte taart rijden we verder naar Pava.

Pava, Roemenië 7-6-2007

Vertrek op donderdag ochtend om 4.15 met de taxi naar Rotterdam centraal en dan met de trein naar Schiphol. Op schiphol verloopt het inchecken zonder problemen en na wat vertraging stijgen we om 7.45 op. De aansluiting in Zurich haal ik nog net zodat ik precies om 1.00 s`middags in Boekarest aankomt. Hier staan ds. Juhasz ( Zoltan ) en zijn oom mij op te wachten. Na een hartelijke begroeting vertrekken we meteen richting Pava, Transylvania. De oom van Zoltan is predikant in een gemeente ongeveer 25km van Pava. Het eerste stuk van Boekarest is vrij vlak maar na een uurtje rijden we de bergen in. Hier is ook een wintersport gebied waarbij Zoltan verteld dat men hier van december tot maart kan skiën. In dit dorp zie dan ook mooie hotels, pensions en diverse souvenier winkeltjes. Vlak bij Basro aangekomen bezoeken we een andere oom van Zoltan.

Nadat we net onderweg zijn wordt Zoltan gebeld dat Hans en Coby in hun pension zijn aangekomen. We besluiten om direct langs hen te rijden zodat ze ook mee kunnen eten. Na Hans en Coby opgepikt te hebben komen we bij de pastorie aan. Terwijl wij onderweg waren blijkt de "smit"te zijn overleden. Door deze gebeurtenis heeft Zoltan het direct druk met het organiseren van allerlei zaken. Deze man was al op hoge leeftijd, 88 jaar. Ook was hij al ongeveer 50 jaar ouderling. In de streek hier is het de gewoonte dat wanneer iemand is overleden de klokken te luiden, iedere avond tot aan de begrafenis luiden dan zowel de klokken van de protestantse gemeente als die van de katholieke. De klokken luider, een altijd lachende oudere man, wordt dan ook meteen aan het werk gezet. Tevens moet de man alle ouderlingen op de hoogte brengen over het verloop van de begrafenis. Ondertussen zijn wij welkom geheten door Naómi, de vrouw van Zoltan. Onder het eten vertellen Hans en Coby hoe hun reis vanuit Boedapest (Hongarije) is verlopen.

De volgende ochtend (vrijdag) gaan we als eerste de school bezoeken. Om 10 uur drinken we gezamenlijk met de leerkrachten koffie met gebak. Ondertussen horen we hoe het hier op school toegaat. De school geeft les aan kinderen tot en met groep 4, hierna moeten ze naar een andere school in een dorp verderop. Groep 1 en 4 zitten samen in een lokaal en groep 2 en 3 delen samen een lokaal. Terwijl wij koffie drinken zijn de kinderen buiten aan het spelen. Dit wordt op het pad voor de school gedaan. Een echt schoolplein of een speelplaats is er niet. Bij regen verandert het weggetje in een modderpoel. Coby had nog iets lekkers voor de kinderen meegenomen. Het blijkt dat de leerlingen nog maar 1 week naar school hoeven waarna ze ongeveer 3 maanden vakantie hebben. Aan het eind van ieder schooljaar voeren de leerlingen een toneel stuk op in het cultureel gebouw. Na de pauze gaan ze dan ook met z`n alle oefenen. Wij worden uitgenodigd om s`middags de voorstelling bij te wonen.

Halverwege de ochtend gaan Hans en Coby op bezoek bij mevr. Ida Benda en maken daar kennis met haar familie. Coby onderhoud al enige tijd via brieven contact met mevr. Ida.
Ikzelf wordt uitgenodigd om bij Berend, "Be"genoemd, en Aniko te eten. Berend is een geëmigreerde Nederlander en woont nu zo`n 10 jaar in Roemenië. Aniko is lerares op de school waar we s`morgens zijn geweest. Samen hebben ze een dochter, Eszter, van 8 jaar. Berend is aannemer en voert regelmatig karweien uit voor diverse gemeentes, predikanten in de omgeving. De zending kleding van afgelopen jaar hebben zij grotendeels verkocht. Berend vertelde dat de mensen uit de wijde omtrek dan al ruim voor opening staan te dringen om naar binnen te mogen. Het is voor de meeste mensen een uitkomst om op relatief goedkope manier aan kleren te komen. Met de opbrengst van het geld is inmiddels het kerkgebouw langs de straat gerenoveerd. De muren zijn opnieuw gestuct en ook is alles netjes opgeschilderd. Ook binnen is alles netjes opgeschilderd. Toen wij aankwamen waren ze nog met de schoonmaak bezig.
Bij Berend bespreek ik het contact tussen Krimpen en Roemenië. Berend verteld me dat het hier erg belangrijk is voor de gemeente. Zeker op het gebied van onderhoud en vervangingen kan Krimpen veel betekenen. De mensen stellen het zeer op prijs wanneer er iets wordt ondernomen. Ook het zenden van kleding, fietsen, laarzen etc. is erg goed. Er is niet direct gebrek aan eten, zolang er maar niet iets tegen zit, slechte oogst / strenge winter. Wel is het moeilijk om bepaalde zaken in goed overleg te doen. Vaak is de kerkenraad maar gedeeltelijk aanwezig bij vergaderingen waardoor er niet altijd een besluit gekomen kan worden

Aan het eind van de middag gaan we terug naar het cultureel gebouw. Om 5 uur begint de voorstelling van de kinderen. Hans en Coby zijn hier ook samen met mevr. Ida. De kleinzoon van mevr. Ida doet ook mee en ook de dochter van Berend en Aniko doen mee. Hoewel we niks van het verhaal kunnen verstaan wordt het naar mijn idee redelijk foutloos uitgevoerd. Je kunt zien dat de kinderen er plezier aan beleven om dit voor hun ouders en juffen te mogen doen. De kinderen van de hoogste groep nemen afscheid van de school en bedanken de juffen. Deze krijgen dan ook bloemen en andere cadeaus. Na de voorstelling hebben de oudste kinderen nog een klein afscheidsfeestje op school. Wij worden uitgenodigd om bij de zoon van mevr. Ida te komen eten. De mensen zijn zeer gastvrij en je kan merken dat ze het fijn vinden om op deze manier iets voor ons te mogen doen.

Ook Zoltan, Naómi, Berend en Aniko worden uitgenodigd. Onder het genot van een drankje, waaronder "palinko", wachten we tot het eten gereed is.
Daar dit echter nog even op zich laat wachten wordt er besloten om eerst naar het huis van de overleden "smit" te gaan. Aangekomen bij het huis van de smit gaan we een vertek binnen waar de kist staat. Ik denk dat de overledene niet of nauwelijks wordt opgebaard en de kist al snel gesloten wordt. In deze ruimte wordt er een kleine rouwdienst gehouden bestaande uit het lezen van een bijbeltekst en het zingen van een paar psalmen. Na de nabestaande, waaronder de dochter en haar man, te hebben gecondoleerd gaan we terug naar de familie Benda. Hier schuiven we met z`n allen aan tafel en worden we verrast met een soort stampot gevuld met schapenvlees, aardappels en groente. De rest van de avond blijven we bij de familie Benda.

Na een goede nachtrust gaan Zoltan ik op zaterdag morgen het gebouwtje van de kerk bekijken welke ze graag willen gaan gebruiken voor diverse activiteiten. Het gebouw heeft ondertussen gedeeltelijk een nieuw dak gekregen. Zoltan verteld dat dit door een van de ouderlingen is geregeld maar er verder geen actie meer wordt ondernomen om de rest ook nog op te knappen. Het gebouw is redelijk groot en Zoltan legt een beetje uit wat er allemaal nog moet gebeuren. Aan de berg zijde wil hij graag een soort kantoortje om eventueel een artsen spreekuur in te organiseren. Dan is er een grote zaal waar de jeugd en andere groepen gebruik van kan maken. Tevens is er hier de mogelijkheid om boven de zaal enige slaapvertrekken te maken. Aan de kant van de weg is het woongedeelte,dit is er slecht aan toe en zal waarschijnlijk helemaal vanaf de fundatie opnieuw opgetrokken moeten worden.

De muren bestaan uit een houten skelet met stuc werk er tegen aan. Het gebouw met grond is gelegen naast de school en het is dan wellicht leuk om bij het gebouw een speelplaats te maken waar ook de school kinderen gebruik van kunnen maken.

Na een uurtje komen we terug in de pastorie, hier komt een mevrouw vertellen dat de voedselpakketten opgehaald worden en dat er één mevrouw moest huilen van blijdschap omdat ze zo verbaasd was van wat er allemaal in zat. We besluiten om bij de winkel te gaan kijken. Een echtpaar komt net aangereden en haalt tevens nog voor 2 andere mensen een pakket op. Zoltan heeft aan ongeveer 65 mensen welke boven de 65 jaar zijn een brief gestuurd voorzien van stempel waarmee ze een voedselpakket op kunnen halen. De pakketten zijn met geld uit Krimpen aangekocht waarvoor hun hartelijke dank.Na het regelen van de bloemen etc. begint s`middags om 3 uur de begrafenis. De ouderlingen verzamelen zich bij de pastorie waarna ze met z`n allen naar het huis van smit gaan.

Hier zitten alle genodigde ondertussen te wachten en staat de kist opgesteld in de tuin. Zoltan leidt de dienst en verteld over het werk van de smit en zijn inzet voor de gemeente. De smit was een man die altijd in de kerk kwam, hij was ook iemand die voor verandering open stond en de jeugd de ruimte wilde geven. Ook het contact met Krimpen vond hij erg fijn. Na afloop van de dienst gaat de rouwstoet naar de begraafplaats. Deze is boven op de berg, waar ook het oude kerkgebouwtje op staat. De mannen gaan voorop daarna de overledene gevolgd door de vrouwen. Bij het graf wordt er nog gebeden en liederen gezongen. Onder het zingen van liederen wordt de kist in het graf gezet en terstond met aarde afgedekt. Men blijft zingen totdat het hele graf is afgedekt en de bloemenkransen er op zijn gelegd.

Zaterdag avond waren we uitgenodigd bij de "curator" Een curator is een ouderling met extra taken. De man is boer en heeft 10 koeien wat varkens, kippen etc. De koeien komen om 7 uur van het land en lopen gedwee naar hun plek in de stal. Nadat ze zijn gemolken gaan we aan tafel. Hier krijgen we friet met lamsvlees van de barbecue. Hun dochter verteld dat ze voor 4 maanden naar Amerika gaat . Dit is een soort werk / stage vanuit de opleiding die ze volgt.We brengen de avond verder op een gezellige manier door.
Zondag ochtend ben ik bijtijds wakker. Zoltan is zich voor aan het bereiden op de dienst en kan nog net even de tijd nemen voor het ontbijt. Ik ga na het ontbijt een wandeling maken en klim nogmaals de berg op, vanuit hier heb je een mooi uitzicht over het dorp. Eenmaal bovenop neem ik een moment van stilte. Om half elf komen Coby en Hans aan in de pastorie, ook Berend en zijn vrouw en dochter arriveren. Tegen elven gaan we naar de kerk, een groot gedeelte van de mensen staan buiten te wachten. Als iedereen binnen is komt de predikant "Zoltan" binnen. Wij hadden van Zoltan van te voren een briefje gehad met de bijbeltekst en liederen van de dienst. De kern van de preek ging over het geloof in het leven van een Christen.

In deze dienst wordt er ook voorbede gehouden waaronder ook voor de Rank. Na de dienst nodigt de dominee ons uit om het een en ander te vertellen. Van deze gelegenheid maak ik gebruik om te vertellen over de jeugd dienst voorafgaande aan mijn reis naar Pava. Ik leg uit dat ik in mijn rugzak graag de liefde Gods meeneem en deze wil delen met de mensen in Pava. Hierbij deel ik ook de briefjes uit die ik vanuit Krimpen mee heb mogen nemen. Ook haal ik de tekst aan uit 1 kor 13 over geloof, hoop en liefde, en vertel hierbij dat dit een van de redenen is waarom ik hier in Pava ben. Van de gemeente in Pava ontvang ik nog een kalender. Hans en Coby komen ook nog naar voren en vertellen het een en ander over hun reis. De gemeente leden wordt koffie aangeboden welke in de kerkbanken genuttigd wordt.

Na afloop nemen wij van iedereen persoonlijk afscheid. In de pastorie komen we samen met 4 jongere dames van de jeugd. Na gezellig wat gepraat te hebben zingen ze een aantal liederen onder begeleiding van Zoltan`s gitaar spel.

S`middags gaan we op bezoek bij een kleine gemeente in de buurt waar Zoltan bij speciale gelegenheden soms voorgaat in een dienst. Het is een gemeente in een buurt waar weinig protestanten wonen. Hier mogen we ook mee eten en worden we getrakteerd op een 3 gangen menu met soep, een soort gevulde kool en een aardbeien toetje achteraf. Na gegeten te hebben gaan we bij het kerkje kijken, dit is een oud kerkje wat tijdens het communisme is gebouwd. Het staat op een stukje grond wat niet van de gemeente is zodat het gebouwtje eigenlijk illegaal is.De toren heeft nog een flinke opknap beurt nodig.
Na afscheid genomen te hebben worden we door Zoltan en zijn vrouw verrast met een toeristisch uitje.

We bezoeken een soort openlucht museum met een grote verscheidenheid aan oude voorwerpen waaronder stoommachine`s, oude radio`s, kachels etc. De avond mogen we doorbrengen bij de familie Benda waar we weer mee mogen eten. Deze familie is zo ontzettend dankbaar voor het contact. s`Avonds aangekomen in de pastorie heb ik nog een klein onderhoud met Zoltan over de afgelopen dagen.
De volgende ochtend, maandag, komen Hans en Coby mij om half 9 bij zoltan`s huis ophalen.
We nemen afscheid van Zoltan en Naòmi, ook Berend en zijn vrouw komen nog afscheid nemen. Daar Hans nogal haast heeft wordt hij onderweg aangehouden en mag hij een bekeuring in ontvangst nemen voor te hard rijden. Uiteindelijk komen we nog ruim op tijd bij het vliegveld van Boekarest aan.

Nu ik zo alles heb opgeschreven mag ik terug kijken op een heerlijke ervaring met mensen welke net als wij God liefhebben. Graag wil ik dan ook getuigen van het werk van Jezus Christus waardoor wij elkaar hebben mogen ontmoeten en elkaar tot steun mogen zijn.

Kees Hoogendijk.