Schriftlezing: Johannes 2: 13 – 22

Liederen: Psalm 69: 3 en 4; Psalm 84: 1 en 2; Psalm 40: 3 en 7; Gezang 173: 3, 4 en 5; Gezang 426: 1 en 5; Gezang 321: 1,2,3 en 4

Thema: met hartstocht voor de kerk

Kerntekst: "De hartstocht voor uw huis zal mij verteren." Vers 17

Door hartstocht gedreven zijn we tot veel dingen in staat. Hartstocht voor een bepaalde sport zorgt ervoor dat we kampioen worden. Hartstocht voor de kerk zorgt ervoor dat vele vrijwilligers zich inzetten voor de actie kerkbalans en dat we een financiële bijdrage leveren aan de opbouw van de gemeente.

Ook in de tekst is sprake van hartstocht. We komen Jezus tegen op een manier die we niet van Hem gewend zijn. Jezus blijkt vol vuur te zijn. Jezus komt in de tempel, het huis van God, het huis van zijn Vader, de plek waar Hij als twaalfjarige jongen ook al is geweest. Wanneer Jezus in de tempel komt en de veehandelaars ziet, wordt hij zo boos, dat Hij de tafels van de handelaars omkiepert en de offerdieren de tempel uitjaagt. Jezus gaat hartstochtelijk te werk in deze tekst.

Wat bezielt Hem en drijft Hem om zo radicaal te werk te gaan? Historisch gezien is het optreden van Jezus waarschijnlijk niet meer dan een symbolisch moment geweest, dat zich ergens in een hoekje op het tempelplein heeft afgespeeld. Maar met dit symbolische gebaar laat Jezus wel iets heel belangrijks zien. Het is niet ongewoon dat er veehandelaars en geldwisselaars in de tempel aanwezig zijn. Maar Jezus doorziet hen en laat zien, dat deze veehandelaars en geldwisselaars zitten in de tempel met de bedoeling om te verdienen aan de tempeldienst. Hun aanwezigheid is verworden tot een commerciële activiteit. Het gaat in het huis van God niet om commerciële activiteiten, maar om Hemzelf, om de ontmoeting met Hem. Wat de handelaars bezighoudt is het draaiend houden van het godsdienstig apparaat zonder de levende ontmoeting met God te zoeken. Ook wij kunnen in de verleiding komen om in alle activiteiten die we hebben, over het hoofd te zien, waar het werkelijk om draait. Het gaat niet om de instandhouding van het kerkelijke bedrijf, maar om de ontmoeting met de levende God.

Dat Jezus de handelaars van het tempelplein verdrijft heeft er ook mee te maken, dat de handelaars in de voorhof zitten en daarmee een sta-in-de-weg zijn voor heidenen, die op zoek zijn naar de God van Israël. Jezus verdrijft de handelaars van deze plaats om daarmee duidelijk te maken, dat de tempel open staat voor zoekers en heidenen. Zo geldt het ook voor ons, dat we soms zelf in de weg kunnen staan om zoekers dichter bij God te brengen. Soms kunnen we zelfs met de beste bedoelingen en met een brandend hart anderen verhinderen om dichter in Gods nabijheid te komen en zijn aanwezigheid te zoeken. Alle activiteiten die we als gemeente mogen doen, zijn ervoor bedoeld dat we niet alleen zelf God ontmoeten maar dat ook anderen dichter bij de Vader van Jezus Christus worden gebracht.

De hartstocht die Jezus drijft heeft nog een derde achtergrond. Dat is misschien zelfs wel de diepste achtergrond. Het is niet voor niets dat de actie van Jezus gericht is op het verdrijven van het offervee. Daarmee maakt Jezus duidelijk dat de offerdieren door zijn komst overbodig zijn geworden. Wanneer alle offerdieren uit de tempel verwijderd zijn, blijft alleen het Lam van God over. Jezus, die het Lam van God is, treedt op de weg naar het kruis. In dit teken laat Hij zien dat Hij bereid is om als hét Offerlam op weg te gaan naar het kruis, om te lijden en sterven voor de zonden van de wereld. Wanneer de tempelpolitie vraagt wat zijn legitimatie is om de handelaars te verjagen, geeft Hij het raadselachtige antwoord dat ze de tempel moeten afbreken, waarna Hij de tempel in drie dagen zal herbouwen. Daarmee spreekt Jezus over zijn lijden en sterven, ook over zijn opstanding uit de dood. Met deze raadselachtige woorden onderstreept Jezus wat Hij in het teken heeft laten zien, namelijk dat de tempel met zijn offerdood aan het kruis niet langer nodig is. De offers in de tempel zijn overbodig geworden. Dat Jezus zichzelf geeft in lijden en sterven mogen we in het Heilig Avondmaal zien!

In de reiniging van de tempel laat Jezus op een symbolische manier zien dat het in het huis van God niet gaat om de instandhouding van een heel godsdienstig bedrijf of instituut, maar dat het gaat om de ontmoeting met de Here God. Wanneer Jezus de offerdieren uit de tempel verwijdert, laat Hij daarmee bovendien zien, dat Hij zelf het Offerlam is, dat wordt geslacht voor de zonden van de wereld.