Zingen: Gezang 26:1,3 en 4; Psalm 93:1,2,3 en 4; Psalm 90:1,2 en 8; Psalm 79: 1,4 en 5; Gezang 292: 1 en 2; Gezang 294:1,4,5,6 en 8

Kerntekst: "Zo ging in vervulling wat gezegd is door de profeet Jeremia: ‘er klonk een stem in Rama, luid wenend en klagend. Rachel beweende haar kinderen en wilde niet worden getroost, want ze zijn er niet meer.’"

Het "ere zij God" klonk heel mooi. Het waren romantische dagen, met lichtjes en kaarsjes, de kerstboom en de ballen en een ontroerende film. Zelfs in de gevangenis is de sfeer met kerstfeest anders. Kerstfeest heeft iets weg van een vlucht uit de barre werkelijkheid. Maar na deze dagen worden we weer met beide benen op de grond gezet. We leven immers in deze wereld van bloedbaden. Bloedvergieten hoort kennelijk bij onze rauwe werkelijkheid.

De tekst van Matteus plaatst ons in het kader van onze rauwe werkelijkheid. We herinneren ons de reactie van de herders en de wijzen, die het Kind in de kribbe kwamen om Hem te aanbidden en te eren. Zo is de verwachting dat de inwoners van Bethlehem, de schriftgeleerden en ook Herodes zou komen om Christus te eren.

De tekst laat een andere reactie zien op de komst van de Here Jezus Christus. Herodes geeft opdracht om alle kinderen tot 2 jaar te doden. Het tekent de misdadigheid van deze man. Herodes heeft vele gruwelijkheden op zijn naam staan. De drijfveer achter deze gruweldaden ligt in zijn reactie op de kerstboodschap. Herodes is anti Jezus, omdat hij beseft, dat zijn eigen troon wankelt. Wanneer Jezus de Heer wordt, dan zal Hij een Vorst van vrede worden. Wanneer Jezus zijn leven zal gaan beheersen, betekent dat voor Herodes, dat hij van zijn eigen troon moet afkomen. Juist wanneer Jezus op het wereldtoneel verschijnt als het Licht der wereld, wordt ook de schaduw donkerder.

De evangelist Matteus duidt deze verschrikkelijke gebeurtenissen met de woorden van een profetie van Jeremia. Niet, dat Jeremia de kindermoord heeft voorspeld, maar wel duidt Jeremia aan, hoe de doorgaande lijn in de geschiedenis van de wereld is. Het is de lijn van bloedvergieten.

Rachel huilt om het verlies van haar kinderen. We kunnen denken aan de historische Rachel, die huilt om de kinderen, die zij niet kon krijgen, en als een bittere, teleurgestelde vrouw sterft. We kunnen bij de naam Rachel ook denken aan de meer ‘symbolische Rachel’. Rachel staat dan model voor alle moeders in Israël. Denk aan de periode van de farao in Egypte. Denk aan de periode van de Babylonische Ballingschap. Denk aan de tijd van Herodes. Denk aan de tijd van Hitler. Maar ook in onze tijd: de kinderen in Israël, Palestina, Afrika, Irak en ons land.

Waar vindt Rachel troost? En alle moeders, die net als Rachel de eeuwen door, en ook in het afgelopen jaar, hebben geklaagd en geweend? En is er troost voor ons, wanneer wij onze eigen redenen hebben om te klagen en te wenen? Onze troost ligt er allereerst in, dat Jezus deel heeft aan het lijden. Onze God is in onze werkelijkheid afgedaald in zijn Zoon Christus Jezus. Hij kent de pijn, de angst, het verdriet. Onze troost ligt er ook in dat Jezus ontkomt aan het bloedbad. In de kindermoord zien we de macht van het duister maar in de vlucht van Jezus zien we de leiding van God. Jezus Christus moet dezelfde weg gaan als Israël is gegaan: de weg naar Egypte en de weg van de uittocht uit Egypte. Jezus wordt uit Egypte geroepen, als een nieuwe Mozes. Zoals Mozes eens een redder en bevrijder was, die het volk Israël uit de slavernij van Egypte heeft gevoerd, zo komt er nu een nieuwe Bevrijder, Jezus Christus. Wanneer Jezus Christus voor eeuwig heerst zullen de machten afgedaan hebben. Aan het einde van het oude jaar onzes Heren 2006 zien wij uit naar het moment dat Christus Jezus zal weerkomen in heerlijkheid om Zijn Koninkrijk te stichten.