Schriftlezing: Lucas 15, 1 – 7

Liederen: Psalm 121: 1, 3 en 4; Psalm 79: 5; Psalm 119: 65 en 66; Gezang 58: 1, 2, 3 en 4; Gezang 170: 2, 3, 5 en 6; Gezang 14: 1,2,3,4 en 5

Thema: zeg mij wie je vrienden zijn…

Kerntekst: "Die man ontvangt zondaars en eet met hen." (vers 2)

Zeg mij wie je vrienden zijn en ik zal je zeggen wie jij bent. Dat is een bekend spreekwoord wat we zullen herkennen. Onze vriendengroep bepaalt voor een belangrijk deel wie we zelf zijn.

In de tekst gaat het over de vrienden van Jezus. Jezus heeft niet zulke nette vrienden: tollenaars en zondaars komen naar Hem toe, worden door Hem aangetrokken. En kennelijk is Hij daar blij mee! De Farizeeën en schriftgeleerden morren hierover. Ze ergeren zich eraan, dat hij niet alleen met de zondaars spreekt, maar dat hij zelfs met hen eet. Daarmee verontreinigt Hij zichzelf. In reactie op het mopperen van de leiders van het volk vertelt Jezus de gelijkenis van het verdwaalde schaap. Jezus begint de gelijkenis met de vraag welke herder van 100 schapen de 99 schapen in de steek zou laten om één verdwaald schaap te gaan zoeken. Herkenbaar beeld: een herder die met een kudde schapen in de heuvels is, en er achter komt dat hij een schaap mist, zal de rest van de kudde achterlaten bij zijn knechten (niet onbeheerd!) en het ene verdwaalde schaap gaan zoeken. Daarmee spreekt Jezus de leiders aan op hun verantwoordelijkheid als herders van het volk. Waarmee zijn zij tevreden? Kennelijk is het voor hen voldoende wanneer de kudde niet compleet is. Daarmee houdt Jezus ook ons een spiegel voor. Wat voor een soort herders zijn wij binnen de gemeente voor elkaar? Missen we iemand, die enkele keren niet in de kerk is geweest? Hoe erg zitten we ermee, wanneer iemand afhaakt?

Jezus tekent zichzelf in elk geval in de gelijkenis als de goede herder. Daarmee plaatst hij zichzelf in het beeld van God als de herder. Want God blijkt een herder te zijn, die werkelijk zorg draagt voor zijn kudde, en zelfs door de diepste dalen meetrekt! Zo is Jezus een goede herder, die op zoek gaat naar een verdwaald schaap. Het heeft zelf niet in de gaten dat het verdwaald is en roept nog minder om de herder. Maar Jezus zoekt het dier op. Daaruit blijkt de liefde voor dit ene schaap. Dit ene schaap is de herder alles waard. Jezus heeft er als de goede herder alles voor over om het ene verdwaalde schaap te zoeken. En wanneer Jezus het verdwaalde schaap heeft gevonden, tilt hij het schaap op, en tilt het op zijn sterke schouders. Zo, op de sterke schouders van de herder, komt het schaap weer bij de kudde. Het dier hoeft zelf geen stap te zetten, maar het wordt gedragen door Christus.

Wie bedoelt Jezus nu eigenlijk met dit verdwaalde schaap? Hij bedoelt niet de Farizeeën en schriftgeleerden, die Jezus immers niet nodig hadden. Jezus bedoelt degenen die worden bestempeld als zijn vrienden, dus de tollenaars en de zondaars. Voor hen heeft Jezus dus de hele weg gemaakt vanuit de hemel naar deze wereld. Mensen die zondaar zijn. Voor hen heeft Jezus Christus in zijn leven en tijdens zijn sterven aan het kruis zijn uiterste liefde getoond. Met hen gaat Jezus aan tafel! Dat geeft ergernis voor mensen, die keurig leven, zoals de schriftgeleerden. Dat geeft ook bij ons ergernis. Want we willen geen zondaars worden genoemd. We doen allemaal wel eens wat verkeerd, maar we doen het over het algemeen toch nog niet zo slecht. Toch: Jezus gaat met zondaars aan tafel. Wanneer de avondmaalstafel klaarstaat is dat de ergernis: dat Jezus met zondaars aan tafel zit. Wie dus naar de avondmaalstafel gaat, belijdt daarmee dat hij een zondaar is. Dat hij de liefde van Christus nodig heeft. Dat hij het nodig heeft om door de goede herder te worden gedragen.

Wie zijn je vrienden? Willen we een vriend van Jezus zijn, dan betekent dat, dat we moeten belijden/ toegeven, dat we zondaars zijn. Maar wanneer we dat van onszelf belijden, dan mogen we ons ook gedragen weten door de goede Herder. En wanneer we onszelf als een verdwaald schaap naar de kudde gedragen weten door de goede herder, dan gunnen we dat ook aan anderen. Dan zijn we behalve een schaap dat zich door Christus laat dragen, ook goede en barmhartige herders voor elkaar.