Schriftlezing: Johannes 8: 1 – 11

Thema: "Eén is het mikpunt."

Kerntekst: "Ook ik veroordeel u niet. Ga heen, zondig van nu af niet meer.

Er zijn allerlei momenten waarop mensen een mikpunt zijn, op school, werk, gemeente, en ook in de samenleving. Kennelijk zoeken we steeds naar een mikpunt.

Ook in de tekst is er sprake van een mikpunt. De mensenmenigte wordt door Jezus in de tempel onderwezen, wanneer er een vrouw wordt opgevoerd die het mikpunt is. Als getrouwde vrouw heeft ze overspel gepleegd. Overspel is een vergrijp van alle tijden, met diepe impact. De schriftgeleerden en Farizeeën hebben haar betrapt en leiden haar voor aan Jezus. Zij wordt in het midden gezet, mikpunt van alle spot, met de vinger nagewezen. Als een rechter wordt Jezus gevraagd om een uitspraak te doen over haar. Het is een strikvraag; wat Jezus ook zegt, Hij komt onherroepelijk in conflict. Jezus komt of in conflict met de Wet van Mozes óf met het Romeinse recht en zijn eigen geloofwaardigheid! Ergens kunnen we sympathie voor de farizeeën en schriftgeleerden hebben. Ze komen tenminste op voor de normen en waarden, ze komen tenminste op voor de geldigheid van het Woord van God. Ook wij leven in een tijd waarin alles maar kan en mag. Zeker op seksueel gebied lijken alle remmen los te zijn. Wie durft er nog ronduit te zeggen, wat zonde is?! Er is durf voor nodig om in onze samenleving op te komen voor de normen van God.

De vrouw staat daar maar. Ze is verworden tot een geval, een casus, over wie anderen een mening hebben. Wat ze op dat moment heeft gevoeld, is voor niemand interessant. Ze wordt door iedereen met de vinger nagewezen. Intussen weet zij heel goed dat zij schuldig is. Haar geweten zal haar beschuldigd hebben. Zij kan niet anders dan daar in het midden blijven staan en wachten totdat de uitspraak komt, ze is overgeleverd aan de gunst van Jezus.

En Jezus, wat doet Hij? Allereerst valt mij zijn houding op. Hij blijft niet recht overeind staan, maar Hij bukt zich. Dat is vast meer dan een bukken om iets op de grond te gaan schrijven. Wanneer Jezus bukt, buigt Hij daarmee. Zoals Jezus boog door vanuit de hemel naar deze wereld te komen. Jezus buigt straks onder de last van het kruis. Zo buigt Jezus zich hier onder het oordeel dat de Schriftgeleerden en Farizeeën uitspreken over de vrouw. Vervolgens schrijft Hij iets in het zand op de grond. Wat het precies is geweest, weten we niet. Schrijft Hij een bepaalde tekst uit de bijbel op, schrijft Hij soms de veroordeling op, zoals sommige commentatoren denken, of tekent Hij alleen maar, zoals een scholier verveeld in zijn schrift figuurtjes kan tekenen als blijk van desinteresse? Wanneer de oppositie blijft aandringen richt Hij zich op en spreekt Hij zijn oordeel uit. Het is geen oordeel gericht op de vrouw. Jezus zegt dat degene die zonder zonde is de eerste steen moet werpen.

Vervolgens druipen de Schriftgeleerden en Farizeeën af. Is dat wijsheid, zijn ze tot inzicht gekomen. Of wensen zij het oordeel over hun leven te ontlopen. Zij hebben een blik in de spiegel gekregen, maar durven niet te lang erin te kijken. Het is buitengewoon confronterend wanneer we onze zonden gespiegeld krijgen. De vrouw blijft staan. Ook zij had de keus om weg te lopen, Jezus houdt haar niet vast, maar zij blijft staan. Zij staat in het oordeel van God, weet zich schuldig. Dan spreekt Jezus haar aan. Niet met een veroordeling. Ook niet met woorden, die haar gedrag goedkeuren. Nu er niemand meer is om deze vrouw te veroordelen, veroordeelt Jezus haar ook niet. Hij heeft zelf immers gebogen, Hij is de weg naar het kruis gegaan om het oordeel dat deze vrouw verdiend heeft te dragen. Jezus, de enige die het recht had om de eerste steen te werpen, boog zich zo diep vanuit de hemel neer om de straf die deze vrouw heeft verdiend weg te dragen. Jezus werd het Mikpunt aan het kruis van Golgotha, daar heeft Hij de straf gedragen. Daarom mag de vrouw gaan. Zij krijgt onvoorwaardelijke vrijspraak. Zij hoeft haar leven niet eerst op te poetsen. Zij wordt weggezonden, om voortaan niet meer te zondigen. Zij is bevrijd om zich niet meer opnieuw te laten binden als slaaf van de zonde.

Waar staan wij eigenlijk op het plein van dit verhaal? Vandaag krijgen we onherroepelijk de spiegel voorgehouden. Geen mens is zonder zonde. Het getuigt van moed om de eigen zonden onder ogen te durven zien. Wanneer we zo het oordeel van God over ons leven durven aan te horen, mogen we tot onze grote verwondering de vreemde vrijspraak horen, dat Jezus Christus zelf de toorn van God heeft gedragen, opdat wij als bevrijde mensen mogen gaan, met de opdracht om niet meer te zondigen.